Onder deze titel heeft de NVTZ een reeks gidsen gemaakt over de bijdrage van een Raad van Toezicht aan de kwaliteit en veiligheid van zorg (Reisgids toezichthouders kwaliteitskader verpleeghuiszorg – NVTZ). Mooi om te zien dat deel I spreekt over ‘grip op kwaliteit’, dat in deel II het toezicht op veiligheid uit het meetbare en objectieve gehaald wordt en geplaatst wordt in de sfeer van dialoog; en deel III is een heuse reisgids (over het nieuwe uitvinden, bewust afwegen, en verbinden) specifiek voor de ouderenzorg. Van grip, naar dialoog, naar reisgids.
En nu is er Zienderogen beter IV, specifiek voor de gehandicaptenzorg. Het gebruik van het kwaliteitskader van deze sector is geëvalueerd door de Universiteit Utrecht. Met het woord ‘kompas’ in plaats van ‘kader’ is ruimte gecreëerd; de conclusie was dat bestuurders een belangrijke rol hebben in het bewaken van de balans tussen regels en ruimte. “Juist in de interactie tússen lagen in en tússen organisaties komen belangrijke dilemma’s en aspecten van kwaliteit naar voren. Deze interactie, de spanningen of morele dilemma’s die de complexiteit van de zorg in beeld brengen, vormen via dialoog een potentie voor leren en verbeteren.” Bestuurders en toezichthouders hebben daarin een sleutelpositie, en kunnen (ook) veel van elkaar leren. Intervisie en netwerkbijeenkomsten dragen daar aan bij.
Ik ben blij met de aandacht die deze gids heeft voor taal: de woordkeuze van bestuur en toezicht is nogal bepalend! “Sensitiviteit en waarden drukken zich ook uit in de taal die we gebruiken. Het spreken over bijv. ‘bedden’, plekken of ‘productie(normen)’, schept een andere taalcontext dan een verhalend spreken over waar het echt om gaat in het leven van mensen en de dynamiek die zich afspeelt tussen zorgvrager en zorgverlener.”
En ook in deze gids wordt de kracht van de (reflecterende) dialoog benadrukt: “De raad van toezicht kan (met de informatie uit de organisatie) een ordening maken volgens de logica van het kompas en reflecteren op de betekenis hiervan voor kwaliteit in de eigen context/situatie. Door aansluitende dialoog ontstaat verdieping in het werken aan kwaliteit en kan de aandacht worden verschoven naar leren als organisatie. Vanuit de moerassige werkelijkheid mogen dilemma’s op tafel komen.” Over taal gesproken: heel beeldend, die moerassige werkelijkheid…
Taal krijgt ook een plek in de bijlage, met een pleidooi voor narratieve of relationele verantwoording. Ik onderschrijf dat pleidooi van harte: “Verhalen (achter de cijfers) zetten juist aan tot reflectie op wat ‘het goede’ is en hoe daar te komen”.
Zienderogen beter IV is hieronder te downloaden Vanzelfsprekend denkt Relief graag mee over vormen om van elkaar te leren, over de dialoog over waarden en dilemma’s, of over andere reflectiemethoden.
Download
Door: Annemieke Schuur
