’Bezieling is lastig in woorden te vangen’
Waarom ben ik ook alweer aan deze baan begonnen? Wie zijn wij eigenlijk als organisatie? En hoe kom ik weer in contact met mijn passie? De nieuwe adviseurs Bezieling, Sanne Terpstra en Tobias Cinjee, ondersteunen zorgorganisaties bij deze vraagstukken. Wie zijn zij? En wat betekent bezieling voor henzelf?
Als klein meisje was Sanne met lieveheersbeestjes in de weer, keek ze naar wolken, planten en bomen. Toen al had ze een diep gevoel voor het leven, zoals ze het zelf omschrijft. Een ontvankelijkheid voor dat wat er is. Of dat bezieling is? Ze lacht. ‘Bezieling is een stotter- en stamelwoord. Er is geen pasklaar antwoord op de vraag wat bezieling nou precies is. Ik ben een bezield mens en ik kan ook niet anders.’
Ook Tobias heeft geen kant- en klare definitie paraat. Het heeft te maken met drijfveren, passie, je innerlijke kern, concluderen ze samen. ‘In onze snelle en gejaagde maatschappij gaan we daar te snel aan voorbij’, aldus Tobias. ‘Ik moet bewust stilstaan bij wat ik doe en vooral waarom ik het doe. Als ik niet oplet, heb ik tijdens het ontbijt mijn eerste mailtjes al verstuurd. Bezieling is ook een opdracht, er zijn voor een ander en de wereld.’
Drijfveren en passie
In hun nieuwe functie als adviseurs Bezieling ondersteunen Tobias en Sanne zorgorganisaties bij het terugvinden van hun bezieling. Want net zoals een individu kan een organisatie haar bezieling kwijtraken.
Dan komt de vraag: waarom is deze organisatie ooit opgericht? En waarom zijn we dit werk ook alweer gaan doen? Terug naar de drijfveren en de passie dus.
Sanne: ‘In deze wereld waar snelheid en efficiëntie overheersen, kunnen mensen hun bezieling kwijtraken. De zorg is een sector waar veel mensen met hun hart in stappen. Het is onze taak om samen met een organisatie of individu te kijken wat hun bezieling ook alweer was. Natuurlijk met aandacht voor de realiteit dat er ook geld verdiend moet worden.’
Het gesprek aangaan, ruimte maken voor reflectie, zijn termen die over tafel gaan. Tobias: ‘We sluiten aan bij de taal die in een organisatie gesproken wordt en zoeken raakvlakken met bronnen van bezieling. Wat waren bijvoorbeeld de drijfveren van de mensen die ooit een ziekenhuis hebben opgericht? Wat zie je daar nu nog van terug?’
‘Bij Reliëf werken we met de pijlers bezielde mens, bezielde organisatie en bezielde zorg. Binnen die pijlers leven vragen, en wij hebben een bestaand aanbod. We willen niet meer wachten totdat zorgorganisaties bij ons aankloppen, maar gaan zelf informatie ophalen. Wat leeft er? Wat zijn de behoeftes? Waar kunnen wij een handreiking doen?’
Hoewel Sanne nog maar net begonnen is bij Reliëf, heeft Tobias sinds maart al flink wat werkbezoeken achter de rug. Hij merkt dat het onderwerp leeft. ‘Ik zie dat er veel ruimte is om te reflecteren op vragen als: wat voedt jou, wat inspireert jou? Dat leidt tot hele mooie gesprekken die verder gaan dan de vraag hoe je week was en of er resultaat behaald is.’
Veelkleurigheid
Het is niet toevallig dat Tobias voor deze functie koos. Afgelopen jaar promoveerde hij aan de VU (School voor Religie en Theologie) op het onderwerp ‘Identiteit en betekenisgeving’. Als adviseur Bezieling zal hij zich vooral focussen op dit thema. ‘Er zijn organisaties die zich actief laten voeden door religieuze bronnen. Andere hebben iets in de statuten staan over identiteit, waar in de praktijk niet veel meer van terug te zien is. Wat maakt een organisatie uniek? In hoeverre wil je geassocieerd worden met een ingeperkte identiteit of wil je dat juist verbreden? En wie ben je als organisatie nog na een fusie? In een identiteitstraject kunnen organisaties met deze vragen aan de slag.’
Hij vindt het vooral interessant worden als mensen verschillende perspectieven hebben. ‘Op dat snijvlak gebeurt het’, zegt hij. ‘Dat kan gaan om verschillende lagen in een organisatie die een ander gezichtspunt hebben. Of als mensen elkaar niet begrijpen, maar door een gesprek tot elkaar proberen te komen.’
Hij weet er zelf alles van. Tobias groeide op in een Bijbelvast gezin. Zijn ouders stonden open voor andere perspectieven en tradities, maar dat gold niet voor iedereen. ‘Soms wordt er in orthodoxe milieus gedacht dat iemand proberen te begrijpen ongeveer hetzelfde is als meegaan in iemands gedachtegang. Dan klapt de boel dicht. Dat doet geen recht aan de veelkleurigheid van mensen. Terwijl juist daar waar het schuurt, daar kan iets interessants ontstaan. Mits je met elkaar in contact blijft.’
Verborgen bezieling
Voor Sanne komen er in haar nieuwe functie een paar lijntjes bij elkaar. Ze heeft een verleden als onder meer trainer en coördinator opleidingen en docent ethiek, en werkt nu parttime als geestelijk verzorger. ‘Reliëf ontwikkelt en verzorgt trainingen, onder andere voor geestelijk verzorgers, en dat alles rondom het thema bezieling en ethiek. Een perfecte combinatie dus.’
Beiden doen hun werk met bezieling. Maar ook in hun privéleven is bezieling belangrijk. Hoe dat eruitziet? ‘Ik wil iets brengen’, zegt Sanne. ‘Aandacht voor de mensen om me heen, verbinding voelen en samen de inhoud in.’ Tobias: ‘Mensen zijn boeiend, er zitten zoveel mooie lagen in iemand. Iedereen heeft die bezielde laag in zich, alleen zie je die vaak niet, omdat je door een andere bril kijkt. Hoe ziet die ander eruit? Wat gelooft hij? Ik probeer me er steeds bewust van te zijn hoe ik een ander bekijk met wie ik in contact ben.’ 
Bezieling is er dus niet altijd, althans, niet aan de oppervlakte. Het moet ook gevoed worden, zeggen ze. Bij Sanne speelt vooral beeldende kunst een rol – ‘een soort levensader’ -, bij Tobias helpen muziek, zijn geloof en vrienden. Tobias: ‘Ik moet bezieling elke keer weer opzoeken. Ik ben me er niet altijd bewust van waar ik blij van word of waar ik gepassioneerd over ben. Het is een mooi proces om die onbewuste laag bewust te krijgen.’
‘Eigenlijk’, gaat Sanne verder, ‘is bezieling ook een richting in je leven die je met passie volgt. Het raakt aan zingeving. Beide zijn vaak lastig in woorden te vangen. Het is iets wat je voelt, maar wat je vervolgens ook kunt afpellen.’ Tobias: ‘Bezieling kun je ook niet uitzetten, het is er gewoon. Als het dan verloren gaat door een te drukke baan waar je bezieling niet meer tot zijn recht komt, leidt dat tot uitputting en uitval.’
Duivels dilemma
Een duivels dilemma, vindt Sanne het schipperen tussen je eigen passie en dat wat de werkgever of maatschappij eist. Ze vertelt over een oude dame die naakt op bed lag te wachten op de verzorgende die haar zou douchen. Ze was helemaal ontdaan nadat een schoonmaakster de kamer was komen binnenrennen, terwijl zij daar naakt op bed lag. ‘Dat is onbezielde zorg’, aldus Sanne. ‘Maar er was ook tijdsdruk, een schema, targets.’
‘Het gaat er niet om wat deze schoonmaakster dan wel had moeten doen. Het gaat erom dat het in ieder geval gezien wordt. Het gaat niet altijd goed dus we moeten dit soort situaties durven opmerken, er vragen over stellen, een aanknopingspunt bieden voor verder gesprek over bezielde zorg. Dan maak je de wereld weer een klein stukje beter. En daar kunnen we als adviseurs Bezieling hopelijk aan bijdragen.’
| Biografie
Sanne Terpstra (51) werkte eerder als trainer en coördinator in de zorg en in het sociaal domein, en was belangenbehartiger van patiënten en naasten. Als geestelijk verzorger heeft ze ervaring in de ouderen-, revalidatie- en NAH-zorg. Ze combineert haar baan als adviseur bij Reliëf met een functie als geestelijk verzorger in een ggz-instelling.
Tobias Cinjee (28) werkte als docent sociologie en promoveerde onlangs op het onderwerp ‘Identiteit en betekenisgeving in tijden van crisis’. Hij woont in Utrecht.
|
Marielle van Bussel – 1 juni 2026
